Television / Vuk

O projektu

Sredinom 80-ih, u vreme kada su kućni računari učitavali softver sa audio kaseta, programiranje igara bilo je spoj radoznalosti, upornosti i mašte. Kao tinejdžer, kodirao sam igre za ZX Spectrum, pokušavajući da iz vrlo ograničenog hardvera izvučem što više života, pokreta i atmosfere. Dve igre koje su tada nastale - Television i Vuk - objavljene su za tadašnju izdavačku kuću Suzy Soft iz Zagreba. Ovaj sajt je misaoni povratak u to vreme, ali i pokušaj da se te igre sačuvaju i ponovo učine dostupnim. Ovde možete da pročitate priču o njima, preuzmete Z80 datoteke za emulator ili ih pokrenete direktno u web emulatoru.

1986-1987.

Television

Download

Television sam napisao 1986. godine, sa 17 godina - isto onoliko koliko je imao i Matthew Smith, autor igre Manic Miner, koja mi je bila glavni uzor. Matthew Smith je apsolutni genije koji je iz ZX Spectrum hardvera, softverski izvukao gotovo neverovatne mogućnosti, i naravno da otvoreno priznajem da Television nije ni blizu tog nivoa ni po jednoj svojoj osobini. Ipak, nastala je iz istog divljenja prema tadašnjim "platformama" - igrama u kojima glavni junak hodanjem i skokovima prolazi kroz nivoe, skuplja predmete i pokušava da stigne do izlaza.

U slučaju Televisiona, cilj svakog nivoa je da junak prikupi potrebne predmete i na kraju uključi televizor, koji se nalazi u centralnom delu table. Igra ima "samo" šest nivoa, ali su oni i danas dovoljno zahtevni da ih veoma teško prelazim. Između glavnih nivoa pojavljuje se i bonus-sekvenca, mali izazov koncentracije i pamćenja, u kojem treba uočiti na kom dugmetu TV se nalazi program (ovo je bila uobičajena analogna veština tog doba). To je jedino dugme koje neće biti pritisnuto, pa ga treba zapamtiti i izabrati.

Igra je pisana kombinovano, delom u standardnom ZX Spectrum BASIC-u, a delom u mašinskom kodu, odnosno Z80 asembleru. Jedan od detalja koji je čine neobičnom (nigde nisam video takvu upotrebu z80 interapta) jeste bela kockica, odnosno tačka, koja se kreće s leva na desno red po red. Zamišljena je kao elektronski mlaz koji je kod tadašnjih CRT televizora zapravo iscrtavao sliku na ekranu. U samoj igri taj "mlaz" postaje prepreka koju igrač mora da izbegava.

Posebno mi je ostalo u sećanju kako su nivoi i grafike nastajali - najčešće prvo nacrtani na A4 stranicama sveske na kvadrate, tokom onih dosadnijih časova u srednjoj elektrotehničkoj školi u Novom Sadu, pa tek onda pretvarani u kod.

Za mene Television ima i dodatnu biografsku vrednost. Sa ovom igrom sam 1987. godine učestvovao na srednjoškolskom opštinskom takmičenju iz mikroračunarske tehnike u Novom Sadu i osvojio "tek" treće mesto. I danas mi je draga kao trag jednog vremena u kojem su se igre pravile iz čiste fascinacije računarima, uz mnogo mašte i mnogo manje resursa nego danas.

Screenshot

1987-1988.

Vuk

Download

Igra Vuk nastajala je tokom 1987. i 1988. godine i, za razliku od Televisiona, pisana je u potpunosti u Z80 asembleru. Zvuk je realizovan kroz interrupt rutinu - ponovo inspirisano rešenjima iz igre Manic Miner, koja je i ovde poslužila kao tehnički i kreativni uzor.

Inspiracija za samu temu igre došla je iz, po mnogima, najbolje domaće televizijske serije tog vremena - Vuk Karadžić, koja se upravo tada emitovala. Ta veza se vidi i u atmosferi igre, ali i u njenom osnovnom konceptu.

Vuk je, najverovatnije, jedina zvanično objavljena igra u bivšoj Jugoslaviji koja je u potpunosti ispisana ćirilicom. U igri igrač upravlja likom Vuka i njegov zadatak je da iscrta, odnosno oboji, svako ćirilično slovo - jedno po jedno, redom po azbuci. Kretanjem po nivou aktiviraju se segmenti slova, a cilj je kompletirati ih bez sudara sa preprekama.

Te prepreke, ili "smetala", simbolično su inspirisane onim što je i samom Vuku Karadžiću predstavljalo otpor: kruna, drvlje, kamenje, sablje i mačevi, pa čak i slova koja je izbacio iz azbuke. One kontinuirano otežavaju kretanje i zahtevaju pažljivo planiranje.

Naravno, postoji i pomoć koja se povremeno pojavljuje u uglovima ekrana. Kraljević Marko neutrališe smetala, knjiga omogućava prelazak na sledeće slovo, dok gusle razređuju pojavu prepreka - a svake pete gusle donose pero. Upravo pero je ključni resurs u igri: umesto klasičnog "života", Vuk gubi pero. Kada ostane bez njega, više ne može da iscrtava slova, pa mora da ga ponovo pronađe na nivou kako bi nastavio.

Screenshot

Zahvalnica

Željku Horvateku, tadašnjem uredniku ovih izdanja za Suzy Soft (Zagreb, Hrvatska), na strpljenju, razumevanju i uglavnom poštanskoj prepisci
Aleksandru Martiću, većem retro-geeku od mene, koji je zapise sa mojih starih audio kaseta konvertovao 2019. u datoteke, učinivši da ove moje tinejdžerske poduhvate ponovo ugledam posle nekih ~27 godina.

IZ MAGAZINA

"Novo iz SUZY-ja" Računari #39, jun 1988. najava izdavanja igara Television i Vuk.
"Spectrum: Rokovnik" Moj Mikro, septembar 1987. - Rokovnik (kalendar obaveza) je zagubljeni program koji je takođe napisan u asembleru i prodat na nekoliko kaseta.
"Giga scroll" Svet Kompjutera #55, april 1989, source listing kratke asembler rutine za scroll (tačnije tiker). Zanimljivo je da je rutina prvo ispisana na pisaćoj mašini tokom dežurstva (požarstva) u JNA u kasarni u Nišu. Ovaj ticker je jedno vreme koristila Videoteka "Snupi" u Novom Sadu, da bi na početku video kaseta najavljivala naslove novih filmova.

Kontakti

@majstors linkedin.com/in/majlab